ADHD en Diagnose
ADHD is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis die invloed heeft op aandacht, impulscontrole en activiteit. Het gaat niet alleen om snel afgeleid zijn of druk gedrag, maar ook om hoe informatie wordt verwerkt en hoe iemand reageert op prikkels en taken.
Deze kennisplaat geeft een overzicht van wat ADHD is en hoe de belangrijkste kenmerken met elkaar samenhangen.
ADHD staat zelden op zichzelf. Het hangt vaak samen met andere thema’s en processen die invloed hebben op gedrag en dagelijks functioneren. Zo is er een duidelijke relatie met autisme, bijvoorbeeld in de manier waarop informatie wordt verwerkt en prikkels worden ervaren. Overeenkomsten en verschillen tussen beide kunnen helpen om gedrag beter te begrijpen.
Ook bij verslaving speelt ADHD regelmatig een rol, bijvoorbeeld door impulsiviteit en gevoeligheid voor beloning. Dit kan invloed hebben op het ontstaan en in stand houden van gedrag.
Daarnaast zie je verbanden met eetstoornissen, waarbij controle, impulsiviteit en omgaan met spanning een rol kunnen spelen in het eetgedrag.
Onderliggende processen zoals motivatie, emotieregulatie en gedragsverandering zijn belangrijk om mee te nemen in het begrijpen van ADHD. Door deze samenhang te zien, wordt duidelijker waarom gedrag ontstaat en wat kan helpen in het dagelijks leven.
De informatie op deze kennisplaat is gebaseerd op een combinatie van wetenschappelijke literatuur, diagnostische richtlijnen en publieksvoorlichting van erkende instellingen. Als classificatiekader is gebruikgemaakt van de criteria uit de DSM-5 (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) van de American Psychiatric Association, waarin ADHD wordt beschreven als een neuro-ontwikkelingsstoornis met verschillende presentaties.
Daarnaast is gebruikgemaakt van informatie van onder andere de Hersenstichting, Parnassia Groep, ADHD Nederland, ADHD-traject.be en Impuls & Woortblind, waarin ADHD wordt toegelicht vanuit zowel een medisch als praktisch perspectief.
Ook zijn inzichten verwerkt uit de volgende boeken:
- Cathelijne Wildervanck – ADHD: Hoe haal je het uit je hoofd?
- J.J.S. Kooij – ADHD bij volwassenen – In kort bestek
- Hanneke Mijnster – Hé, is dat ook ADHD?
- Francien Regelink – Druks: Mijn (on)rustige leven met ADHD
Aanvullend zijn inzichten verwerkt uit de podcast Als het al die tijd ADHD was (Psychologie Magazine), waarin onder meer wordt ingegaan op late diagnose en zelfbeeldvorming, en uit de podcast Wat nou ADHD? (afleveringen over verschillende fases van ADHD en over diagnose en medicatie), waarin ADHD wordt besproken als gedragsclassificatie in context.
Deze kennisplaat is bedoeld als algemene publieksvoorlichting en vervangt geen professioneel diagnostisch of medisch advies. Bij vragen over ADHD of persoonlijke klachten is het raadzaam contact op te nemen met een gekwalificeerde zorgverlener.